De maakindustrie verandert snel en er zijn steeds meer slimmere machines, IoT, datagedreven productie en ketenintegratie. Maar deze digitalisering brengt ook nieuwe risico’s zoals phishing, randsomware, datalekken, en sabotage met zich mee. Steeds vaker zien we dat productielijnen niet alleen kwetsbaar zijn voor fysieke storingen, maar ook voor cyberaanvallen. Een incident kan niet alleen leiden tot stilstand van productie, maar ook tot financiële schade, reputatieverlies en zelfs gevaar voor de veiligheid van medewerkers. En dat terwijl veel systemen (nog) onvoldoende beschermd zijn hiertegen. Eén van de eerste stappen om de cybersecurity in jouw bedrijf in kaart te brengen, is het identificeren en begrijpen van de specifieke risico’s waarmee jouw organisatie te maken heeft.
Waarom een risicoanalyse onmisbaar is
Een risicoanalyse helpt bedrijven inzicht te krijgen in:
- Welke risico’s er spelen: van kwetsbare PLC’s tot ongeautoriseerde toegang tot besturingssystemen.
- Welke systemen en processen cruciaal zijn voor de continuïteit.
- Welke maatregelen prioriteit moeten krijgen om de risico’s te beperken.
Het Digital Trust Center (DTC) heeft hiervoor een praktisch stappenplan opgesteld: Stappenplan Risicoanalyse. Dit stappenplan is breed toepasbaar en biedt een goede basis om OT-specifieke risico’s in kaart te brengen.
De 6 stappen toegepast op OT
- Stel doelen vast
Bepaal wat je wilt beschermen. Hierbij is het belangrijk om je kroonjuwelen in het oog te hebben om te weten welke onderdelen cruciaal zijn om te beschermen. Denk ook aan welke apparatuur moet blijven functioneren en welke gegevens je absoluut niet wil kwijtraken. - Breng assets in kaart
Welke machines, netwerken, software en processen vormen het hart van jouw productie? Maak een compleet overzicht, inclusief leveranciers en externe koppelingen. Ook hierbij is het belangrijk om de kroonjuwelen van je bedrijf mee te nemen. - Analyseer bedreigingen
Welke dreigingen spelen specifiek voor jouw OT-omgeving? Denk aan ransomware-aanvallen, statelijke actoren of sabotage door insiders. - Bepaal kwetsbaarheden
Waar zitten zwakke plekken? Verouderde systemen zonder updates, onvoldoende netwerksegmentatie of standaardwachtwoorden zijn vaak terugkerende risico’s in de maakindustrie. - Beoordeel risico’s
Koppel bedreigingen en kwetsbaarheden aan de mogelijke impact en kans. Welke risico’s hebben de hoogste prioriteit? - Formuleer maatregelen
Leg vast welke acties nodig zijn: technische maatregelen (zoals netwerksegmentatie en monitoring), organisatorische maatregelen (bijvoorbeeld bewustwordingstrainingen) en herstelplannen.
Van inzicht naar actie
Nadat je deze 6 stappen hebt doorlopen, kun je het uitwerken door middel van een risicoregister. In een risicoregister zet je op een rijtje wat je in je bedrijf hebt en per bedrijfsmiddel wat de risico’s zijn. Eerst zet je het type bedrijfsmiddel (IT of OT), dan het middel gevolgd door het risicotype en beschrijving daarvan. Noteer ook in het register wat de huidige bescherming is voor het risico. De risicoscore hiervoor kun je berekenen met de kans van het risico keer de impact ervan.
Een risicoanalyse is geen eenmalige exercitie. De dreigingen veranderen, net als jouw productieproces en leveranciers. Maak risicoanalyse daarom een vast onderdeel van jouw OT-beveiligingsstrategie en koppel deze aan een continu verbeterproces.
Door te werken volgens een duidelijke methode, zoals het stappenplan van het DTC, krijgen maakbedrijven grip op hun risico’s en kunnen ze gericht investeren in weerbaarheid. Zo blijven productielijnen draaien op een veilige, betrouwbare en toekomstbestendige wijze.
Foto credits: Thank you for your assistant